به آنها داده است . امام عليه السّلام مىفرمايد : تو كمتر و كوچك‌تر از آنى كه خدا دستور خاصى براى تو صادر كرده باشد ، تو را از مواهب حيات منع كند و براى ديگران حلال بشمارد . در ادامهء اين سخن مىخوانيم كه عاصم براى توجيه رفتار خود عرض كرد : « اى امير مؤمنان عليه السّلام تو خود با اين لباس خشن و آن غذاى ناگوار به سر مىبرى در حالى كه پيشوا و امام ما هستى و بر ما لازم است به تو اقتدا كنيم » ؛ ( قال : يا أمير المؤمنين ، هذا أنت في خشونة ملبسك و جشوبة « 1 » مأكلك ! ) . امام عليه السّلام پاسخ روشنى به او داد ، فرمود : « واى بر تو ، من مانند تو نيستم ( و وظيفه‌اى غير از تو دارم ، زيرا ) خداوند بر پيشوايان حق و عدالت واجب كرده كه بر خود سخت بگيرند و همچون افراد ضعيف مردم زندگى كنند تا فقر ، آنها را به طغيان و سركشى ( در برابر فرمان خدا ) وادار نكند » ؛ ( قال : ويحك ، إنّي لست كأنت ، إنّ اللّه تعالى فرض على أئمّة العدل أن يقدّروا أنفسهم بضعفة النّاس ، كيلا يتبيّغ « 2 » بالفقير فقره ! ) . براساس اين منطق افراد عادى ، در بهره‌گيرى از مواهب حيات به صورت معتدل و دور از اسراف و تبذير آزادند ؛ ولى پيشوايان و امراى اسلام بايد به زندگانى ساده ، همچون زندگانى ضعفاى اجتماع روى آورند تا مايهء آرامش و تسكين براى قشرهاى محروم گردد و در فشار غم و اندوه به سر نبرند و سر به طغيان بر نياورند . در روايتى كه ابن ابى الحديد در شرح اين خطبه آورده چنين آمده است كه امام عليه السّلام آيات متعددى از قرآن را در زمينهء مباح بودن بهره‌گيرى از طيّبات بر

--> ( 1 ) . « جشوبة » به معناى خشونت از ريشهء « جشب » بر وزن « جشن » گرفته شده است و غذايى كه در آن نان تنها باشد و نان خورشى با آن نباشد آن را « جشب » مىگويند . ( 2 ) . « يتبيّغ » از ريشهء « بيغ » بر وزن « بيع » يعنى به هيجان درآمدن و شوريدن ، گرفته شده است و گاه به معناى كثرت نيز مىآيد و در خطبهء بالا معناى اوّل اراده شده است .